Gen Z kích hoạt làn sóng đổi mới sáng tạo trong kinh doanh F&B

Làn sóng đổi mới này được thể hiện qua 30 dự án bước vào vòng Chung kết Food Innovation and Development (FID) 2025, nơi các đội thi Gen Z cho thấy tư duy R&D đã vượt xa phạm vi phòng thí nghiệm, tiệm cận mô hình sản xuất – kinh doanh thực tiễn.

Tại bảng Food Security & Social Impact, các đội không chỉ giải bài toán môi trường mà biến phụ phẩm thành giá trị kinh tế cao – hướng đi phù hợp với doanh nghiệp nông–thủy sản đang chịu áp lực nâng hiệu suất chuỗi giá trị.

Dự án EcoScaleGen (ĐH Công nghiệp TP.HCM) gây chú ý khi áp dụng sinh học xanh để chiết xuất Nano Collagen từ vảy cá lóc, mở ra cơ hội thương mại cho ngành mỹ phẩm và thực phẩm bổ sung. BlueCycle (ĐH Kinh tế – Kỹ thuật Công nghiệp) phát triển hạt nêm từ phụ phẩm tôm, đóng góp vào thị trường gia vị xanh.

Xu hướng sáng tạo còn xuất hiện ở các nguyên liệu tưởng chừng không liên quan tới thực phẩm cao cấp: giấm từ whey đậu phụ (Dấu Đậm – ĐH Bách Khoa Hà Nội), đế Pizza từ hạt sầu riêng (Eco Queens – ĐH Công Thương TP.HCM), hay dụng cụ ăn từ phụ phẩm nông nghiệp (Mộc Diện Xanh – ĐH Nha Trang). Đây là những ví dụ tiêu biểu cho tư duy “Zero Waste” được triển khai bằng công nghệ thực chiến.

Giữa hàng loạt ý tưởng thiên về hóa – lý và công nghệ sinh học, Checkee F&B (Liên minh ĐH Công nghiệp TP.HCM & ĐH Văn Lang) chọn hướng tấn công vào bài toán vận hành – yếu tố mà doanh nghiệp F&B đang cần tối ưu hóa.

Giải pháp quản lý lưu mẫu và truy vết nguồn gốc thực phẩm của đội đem lại khả năng ứng dụng trực tiếp cho bếp ăn công nghiệp, nhà hàng và chuỗi F&B – nơi minh bạch dữ liệu và kiểm soát rủi ro ngày càng là tiêu chuẩn thị trường. Đây là mô hình có tiềm năng hợp tác B2B, phù hợp hướng đi startup công nghệ thực phẩm theo mô hình nền tảng.

Ở bảng Health-Focus Food, trọng tâm nổi bật là các nghiên cứu về protein mới và kỹ thuật chế biến sâu – hai mảng đang được thị trường toàn cầu đầu tư mạnh.

Wolfpro Biotech (ĐH Yersin Đà Lạt) tối ưu nuôi trồng Wolffia globosa (bèo tấm) – siêu thực phẩm giàu protein và vi chất. Nutri Crick (ĐH Bách Khoa Hà Nội) phát triển hệ sinh thái sản phẩm từ bột protein dế, đón đầu xu hướng đạm côn trùng bền vững.

Về công nghệ chế biến, các đội mạnh dạn ứng dụng vi nang (microencapsulation) – kỹ thuật thường thấy trong các sản phẩm thương mại cao cấp: Calmio với kẹo ngậm caffeine vi nang, giúp kéo dài hiệu quả tỉnh táo; Bump X2 (ĐH Nông Lâm TP.HCM) với vi bao kép protein – rong tảo, tăng độ ổn định và giá trị dinh dưỡng.

Tại hai vòng thi của chung kết là nơi công nghệ gặp kinh doanh. Vòng Chung kết FID 2025 sẽ diễn ra trọn ngày 13/12/2025 tại Trường ĐH Công Thương TP.HCM với hai hoạt động chính: Chung kết 1 (buổi sáng) – Trưng bày và thuyết trình kỹ thuật tại khuôn viên trường; Chung kết 2 – Future Entrepreneurs Showcase (buổi chiều): Các đội bảo vệ bài toán kinh doanh trước hội đồng nhà đầu tư tại Hội trường C.

Sự chuẩn bị bài bản về công nghệ lẫn mô hình kinh doanh cho thấy Gen Z đang tiếp cận ngành thực phẩm bằng tư duy của một thế hệ startup mới – kết nối chặt chẽ nhà trường – doanh nghiệp – nhà đầu tư, và góp phần định hình tương lai đổi mới sáng tạo của ngành thực phẩm Việt Nam. Đây hứa hẹn sẽ là màn tranh biện nảy lửa về tính khả thi công nghệ và tiềm năng thương mại hóa, góp phần vẽ lại bức tranh tương lai của ngành Công nghệ thực phẩm Việt Nam.

Thiên Ân